वैदेशिक राेजगार खबर 
काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीका लागि विदेश जाने र केही वर्षपछि स्वदेश फर्किएर पुनः रोजगारीकै खोजीमा भौँतारिने नेपालीको संख्या ठूलो छ। विदेशमा आर्जन गरेको सीप, अनुभव र पूँजीलाई स्वदेशमै लगानी गरेर उद्यम गर्नेहरू भने तुलनात्मक रूपमा कम छन्। दोलखाका कुमार श्रेष्ठ भने वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि आफ्नै जिल्लामा उद्यमको बाटो रोज्ने सफल उदाहरण बनेका छन्।
वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि श्रेष्ठले दोलखामा होटल, पर्यटन तथा क्याटरिङ व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका छन्। व्यवसायलाई विस्तार गर्दै लैजानुका साथै उनी जिल्लाका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीहरूको संस्थागत नेतृत्वमा समेत सक्रिय छन्।
श्रेष्ठसँग सम्बन्धित प्रमुख व्यवसाय बैतेश्वर रेन्ट एण्ड क्याटरिङ सर्भिस, दोलखा हो। क्याटरिङ व्यवसायबाट सुरु भएको उनको व्यावसायिक यात्रा अहिले होटल तथा पर्यटन क्षेत्रसँग समेत जोडिएको छ। स्थानीयस्तरमा हुने सभा, समारोह तथा विभिन्न कार्यक्रमका लागि आतिथ्य सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको उनको व्यवसायले स्थानीय आर्थिक गतिविधिमा समेत योगदान पुर्याउँदै आएको छ।
विदेशको अनुभव स्वदेशमा लगानी
वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि पुनः विदेश जाने वा रोजगारी खोज्नेभन्दा श्रेष्ठले स्वदेशमै केही गर्ने निर्णय गरे। विदेशमा रहँदा प्राप्त गरेको अनुभव र कमाएको पूँजीलाई आफ्नै जिल्लामा लगानी गर्ने सोचका साथ उनले व्यवसाय सुरु गरेका हुन्।
स्वदेश फर्किएपछि व्यवसाय सञ्चालन सहज भने थिएन। बजारको अवस्था, लगानी, जनशक्ति व्यवस्थापन र व्यवसाय सञ्चालनका विभिन्न चुनौती सामना गर्दै उनी निरन्तर अघि बढे। स्थानीय आवश्यकता र सम्भावनालाई आधार बनाएर व्यवसायलाई अगाडि बढाउँदै जाँदा श्रेष्ठले आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भएका हुन्।
उनको यात्राले वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका नेपालीले स्वदेशमै लगानी गरेर व्यवसाय तथा रोजगारी सिर्जना गर्न सक्ने सम्भावनालाई समेत उजागर गरेको छ।
राष्ट्रिय उद्यमी पुरस्कारबाट सम्मानित
वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएर स्वदेशमै उद्यम गरिरहेका उद्यमीका रूपमा श्रेष्ठले ‘उद्यमी राष्ट्रिय पुरस्कार’ समेत प्राप्त गरेका छन्।
श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयको कार्यक्रमअन्तर्गत २०८२ असारमा आयोजित कार्यक्रममा बागमती प्रदेशको प्रतिनिधित्व गर्दै श्रेष्ठलाई उक्त पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। पुरस्कारसँगै उनलाई ७५ हजार रुपैयाँ नगद, सम्मानपत्र र दोसल्लासहित सम्मान गरिएको थियो।
वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएर स्वदेशमा उद्यम गरेका व्यक्तिलाई प्रदान गरिएको यो सम्मान श्रेष्ठका लागि व्यक्तिगत उपलब्धि मात्र नभई विदेशबाट फर्किएका नेपालीका लागि स्वदेशमै उद्यम गर्न सकिन्छ भन्ने प्रेरणाको विषयसमेत बनेको छ।
उद्यमी छनोटका क्रममा रोजगारी सिर्जना, पूँजी लगानी, स्थानीय स्रोत–साधनको उपयोग, निर्यात, सामाजिक दायित्व, वातावरणमैत्री प्रविधिको प्रयोग तथा व्यवसाय सञ्चालनको भौगोलिक क्षेत्रलगायत विभिन्न सूचकलाई आधार बनाइएको थियो।
व्यवसायसँगै पर्यटन व्यवसायीको नेतृत्व
श्रेष्ठ व्यवसाय सञ्चालनमा मात्र सीमित छैनन्। उनी होटल तथा पर्यटन व्यवसायी संघ दोलखाका अध्यक्षका रूपमा समेत सक्रिय छन्।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ, बागमती प्रदेशले प्रकाशित गरेको सामग्रीमा श्रेष्ठलाई होटल तथा पर्यटन व्यवसायी संघ दोलखाका अध्यक्षका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
संस्थाको नेतृत्वमा रहेर उनले जिल्लाका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीका समस्या, पर्यटन प्रवर्द्धनका सम्भावना तथा व्यवसाय सञ्चालनका चुनौतीका विषयमा सम्बन्धित निकायसँग समन्वय र सहकार्य गर्दै आएका छन्।
व्यक्तिगत व्यवसायसँगै व्यवसायीहरूको साझा संस्थाको नेतृत्व गर्नुले श्रेष्ठको परिचयलाई थप फराकिलो बनाएको छ।
दोलखाको पर्यटनमा सम्भावना
दोलखा प्राकृतिक, धार्मिक तथा साहसिक पर्यटनका दृष्टिले सम्भावनायुक्त जिल्ला हो। कालिञ्चोक, जिरी, शैलुङ, गौरिशंकर, च्छोरोल्पा र भीमेश्वरलगायतका क्षेत्र पर्यटकीय दृष्टिले महत्वपूर्ण छन्।
यी क्षेत्रलाई व्यवस्थित रूपमा पर्यटनसँग जोड्न सके स्थानीयस्तरमा रोजगारी र आयआर्जनका अवसर थप विस्तार गर्न सकिन्छ। त्यसका लागि होटल तथा आतिथ्य सेवा, यातायात, पूर्वाधार, प्रचार–प्रसार र स्थानीय उत्पादनको प्रयोगमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
पर्यटन क्षेत्रको विकासका लागि निजी क्षेत्र र स्थानीय सरकारबीच सहकार्य आवश्यक रहेको श्रेष्ठको व्यवसायिक यात्राले समेत देखाउँछ। पर्यटकको बसाइ लम्ब्याउने, स्थानीय उत्पादनलाई पर्यटनसँग जोड्ने र होटल तथा आतिथ्य सेवाको गुणस्तर सुधार गर्ने विषयमा व्यवसायीको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ।
वैदेशिक रोजगारीपछि उद्यमको बाटो
नेपालबाट ठूलो संख्यामा युवा वैदेशिक रोजगारीमा जाने गरेका छन्। विदेशबाट फर्किएपछि उनीहरूसँग सीप, अनुभव र केही पूँजी पनि हुन्छ। तर त्यसलाई उत्पादनमूलक क्षेत्रमा प्रयोग गर्न नसक्दा धेरैजसो पुनः वैदेशिक रोजगारीकै बाटो रोज्न बाध्य हुन्छन्।
श्रेष्ठले भने विदेशबाट फर्किएपछि आफ्नो अनुभव र पूँजीलाई स्वदेशमै प्रयोग गर्ने विकल्प रोजे। त्यसकै परिणामस्वरूप उनी व्यवसायी मात्र बनेनन्, अरूका लागि समेत रोजगारी सिर्जना गर्ने उद्यमीका रूपमा स्थापित भए।
उनलाई प्राप्त राष्ट्रिय उद्यमी पुरस्कारले पनि वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि स्वदेशमै उद्यम गर्न सकिने सम्भावनालाई थप उजागर गरेको छ।
विदेश जाने युवाका लागि सन्देश
वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि स्वदेशमै व्यवसाय गर्न चाहने युवाका लागि श्रेष्ठको यात्रा एउटा उदाहरण बन्न सक्छ। विदेशमा सिकेको सीप, कामको अनुभव र कमाएको पूँजीलाई सही योजना र व्यवस्थापनका साथ स्वदेशमा लगानी गर्न सके व्यवसाय सञ्चालन गर्न सकिने उनको यात्राले देखाएको छ।
विदेशमा काम गरेर फर्किएका युवालाई उद्यमशीलतातर्फ आकर्षित गर्न राज्यले पनि लगानी, सहुलियतपूर्ण ऋण, सीपको उपयोग र बजार व्यवस्थापनमा सहयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। विदेशबाट फर्किएका श्रमिकलाई पुनः वैदेशिक रोजगारीमा जानुपर्ने अवस्थाबाट मुक्त गराउन स्वदेशमै उद्यमको वातावरण निर्माण गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
कुमार श्रेष्ठको यात्रा यही सन्देशसँग जोडिन्छ—वैदेशिक रोजगारी अन्तिम गन्तव्य होइन, विदेशमा सिकेको सीप, अनुभव र पूँजीलाई स्वदेशमै उद्यममा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ।
दोलखाको होटल, क्याटरिङ तथा पर्यटन क्षेत्रमा सक्रिय श्रेष्ठ अहिले आफ्नो व्यवसायसँगै जिल्लाका पर्यटन व्यवसायीको संस्थागत नेतृत्वमा समेत भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन्। विदेशको अनुभवलाई स्वदेशको सम्भावनासँग जोडेर अघि बढेको उनको उद्यमशील यात्राले वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका नेपालीका लागि स्वदेशमै सम्भावना खोज्ने बाटो देखाएको छ।
